Çin, Bilim ve Teknoloji Bakanı Yin Hejun’un Salı günü Devlet Konseyi Enformasyon Ofisi’nde düzenlediği basın toplantısında yaptığı açıklamalara göre, son beş yılda bilim ve teknoloji alanındaki inovasyon faaliyetlerini önemli ölçüde hızlandırdı.
Ülkenin Ar-Ge harcamaları 2025 yılında 3,92 trilyon yuanı (GSYİH’nin yüzde 2,8’ini) aşarak ilk kez Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) ortalamasını geride bıraktı. Uluslararası Patent İşbirliği Antlaşması (PCT) başvuru sayılarında ve üst düzey uluslararası dergi makalelerinde yıllardır küresel liderliğini sürdüren Çin, aynı zamanda dünyanın en büyük eğitim sistemine ve en kalabalık Ar-Ge iş gücüne ev sahipliği yapıyor.
Birçok farklı alanda kaydedilen önemli teknolojik sıçramalar dikkat çekiyor. “Jiuzhang” kuantum bilgisayar serisi, küresel rekorları defalarca yeniledi. Serinin en son jenerasyonu Jiuzhang 4.0, belirli bir matematiksel problemde “kuantum hesaplama üstünlüğü” sağlayarak dünyanın en hızlı süper bilgisayarından 10 üssü 54 kat daha hızlı bir performans ortaya koydu.
Halen aktif görevde bulunan Tianwen-1 Mars yörünge aracı 2025 yılında yıldızlararası bir nesnenin nadir fotoğraflarını çekerken, yakın zamanda fırlatılan Tianwen-2 ise Dünya’ya yakın bir asteroitten örnek toplamak üzere yoluna devam ediyor. Tianwen-3 görevinin ise 2031 yılı civarında Mars’tan numune getirmesi planlanıyor.
Yin Hejun; çipler, açık ağırlıklı büyük yapay zeka modelleri, yeni enerji araçları, robotlar, yenilikçi ilaçlar ve yeni mahsul çeşitleri alanlarında da önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti. Buna ek olarak Çin, ulusal inovasyon kapasitesinde dünya genelinde dokuzuncu sıraya yükseldi ve en hızlı ivme kazanan inovasyon aktörlerinden biri konumuna geldi.
Bakan Yin, basın mensuplarına yaptığı açıklamada 2026-2030 yıllarını kapsayan 15. Beş Yıllık Plan döneminin, bilim ve teknolojide süper güç olma yolunda kritik bir aşama teşkil ettiğini vurguladı. Bakanlığın temel öncelikleri arasında stratejik ve özgün temel araştırmalar, genç bilim insanlarına sağlanan destekler, finansman çeşitliliği ve araştırma altyapısının güçlendirilmesi yer alıyor.
Bu doğrultuda; yapay zeka, kuantum teknolojileri ve çip üretimi gibi kritik alanlardaki çekirdek teknolojilerin geliştirilmesi hedefleniyor. Sanayi, üniversiteler ve araştırma kurumları arasındaki iş birliğine öncülük eden işletmeler aracılığıyla talep odaklı endüstriyel inovasyonun teşvik edilmesi ve ticarileşme süreçlerinin hızlandırılması planlanıyor. Ayrıca sağlık, tarım ve çevre alanındaki ilerlemelerle toplumsal yaşam kalitesinin artırılması, eğitim, bilim ve yetenek arasındaki bağların güçlendirilerek genç araştırmacılara liderlik yolunun açılması amaçlanıyor.
Çin; iklim ve enerji gibi küresel sorunlara yönelik ortak araştırmaları desteklemeye, uluslararası bilim programlarına katılım göstermeye ve küresel bilim kuruluşlarını ülkelerinde şube açmaya teşvik etmeye devam edecek. Yin Hejun, ülkenin küresel bilimin sıradan bir katılımcısı olmaktan çıkarak öncü ve lider bir konuma hızla evrildiğini ifade etti.