Çin ile bazı Orta Asya ülkeleri, uzaktan algılama verilerini paylaşmak ve deprem, tarımsal zararlılar ile buzul kaynaklı taşkınlar gibi ortak tehditlerle mücadele etmek amacıyla ortak bir uydu takımyıldızı geliştirmeyi planlıyor.
Teknoloji iş birliği anlaşması, Çin’in kuzeybatısındaki Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nin başkenti Urumçi’nde düzenlenen 9. Çin-Avrasya Fuarı kapsamında Perşembe günü imzalandı. Bilim insanlarının verdiği bilgiye göre, “Tianwu Takımyıldızı” adı verilen uzay tabanlı izleme ağı, ilk aşamada beş uydudan oluşacak.
Çin Bilimler Akademisi uzaktan algılama uzmanı Tong Qingxi, Çin’in Sincan bölgesinin birçok Orta Asya ülkesiyle sınır komşusu olduğunu ve deprem, heyelan ile buzul erimelerinden kaynaklanan seller gibi benzer coğrafi ve jeolojik riskleri paylaştığını belirtti. Tong, ortak uydu sisteminin bu ortak afet önleme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla tasarlandığını ifade etti.
Tong, “Bu proje, Kuşak ve Yol iş birliğinin somut bir uygulaması ve insanlık için ortak geleceğe sahip bir topluluk oluşturma vizyonunun ortak bir çabasıdır.” dedi.
Bilim insanları, projenin yalnızca bir uydu konuşlandırma girişimi olmadığını, hava, uzay ve yer sistemlerini bütünleştiren akıllı koordinasyon temelli entegre bir yapı olduğunu belirtti. Bölge üzerinden elde edilecek uydu verileri, Sincan’daki bir hesaplama merkezinde işlenecek; burada jeolojik afet tahmini, tarımsal zararlıların tespiti ve buzul erimelerinin izlenmesi amacıyla yapay zekâ modelleri geliştirilecek.
Uzun yıllardır buzul jeolojisi üzerine çalışan Uluslararası Avrasya Bilimler Akademisi üyesi Chen Xi ise Sincan ile komşu Orta Asya ülkelerinin aynı dağ silsilelerini paylaştığını ve bu bölgelerdeki buzulların son yıllarda yüzde 20 ila 40 oranında eridiğini söyledi.
Chen, buzullardaki değişimlerin düzenli ve hassas uydu gözlemleriyle izlenmesinin, bölgenin su kaynaklarının planlanmasına ve su arz güvenliğinin güçlendirilmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
İmza törenine Kazakistan, Özbekistan ve Tacikistan’dan bilim insanları da katıldı. Katılımcılar, ortak projenin tüm taraflara karşılıklı fayda sağlayacağı yönündeki beklentilerini dile getirdi.
Tacikistan Ulusal Bilimler Akademisi Başkan Yardımcısı Akobir Mirzorakhimzoda ise uydu ağları ve yapay zekâ gibi ileri teknolojilerin kullanılmasının çevresel göstergelerin gerçek zamanlı olarak izlenmesine ve analiz edilmesine imkân tanıdığını belirtti. Mirzorakhimzoda, bu sayede karar alma süreçleri için güvenilir bir bilimsel temel oluşturulacağını ifade ederek, “Bu girişim, bilimsel ilerleme, daha kapsamlı uluslararası iş birliği ve ülkeler arasındaki bağların güçlendirilmesi açısından önemli bir adımdır.” dedi.
https://english.news.cn/20260627/56a277e2f385435d9131ce6286ef9e30/c.html