Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşundan bu yana geçen 70 yılı aşkın sürede ülkenin mal ticareti hacmi, 1950 yılındaki yaklaşık 1,1 milyar dolardan 2025 yılında 6 trilyon doların üzerine çıktı; küresel ticaretteki payı ise yüzde 1’in altından yüzde 18,2’ye yükseldi. Eksiksiz bir sanayi sistemi ve güçlü imalat altyapısına dayanan Çin’in imalat sanayi katma değeri, dünya toplamının yaklaşık yüzde 30’unu karşılayarak 15 yıl üst üste küresel liderliğini korudu. Ülke, Birleşmiş Milletler Sanayi Sınıflandırması’ndaki tüm sanayi kategorilerine sahip tek ülke konumunda bulunuyor. 2025 itibarıyla dünyanın en büyük mal ticareti ülkesi ve 17 yıldır üst üste en büyük ikinci ithalat pazarı olan Çin’in mal ithalat ve ihracatı, 2026’nın ilk üç çeyreğinde yıllık yüzde 18,8 artışla 39,94 trilyon yuana (5,8 trilyon dolar) ulaştı. Bu dönemde ihracat yüzde 16,4 artarak 23,2 trilyon yuan olurken, ithalat yüzde 22,3 artışla 16,74 trilyon yuana çıktı; ithalat artış hızının ihracatı 5,9 yüzde puan aşması Çin’in genişleyen bir pazar niteliğini pekiştirdi.
Salgın ve jeopolitik dalgalanmalar döneminde kritik bileşenler ile tüketim mallarının tedarik güvenliğini sağlayarak küresel enflasyon baskılarını hafifleten Çin; Kuşak ve Yol Girişimi ile Asya Altyapı Yatırım Bankası gibi mekanizmalar üzerinden küresel sermaye dağılımını optimize etti ve ev sahibi ülkelerin sanayi dönüşümünü destekledi. Ticarette korumacı eğilimlere karşı DTÖ reformunu ve çok taraflı ticaret sistemini savunan ülke, Aralık 2023’teki Merkezi Ekonomik Çalışma Konferansı ile birlikte “yeni nitelikli üretici güçler” doğrultusunda ticaret yapısını dönüştürmeye başladı. 2025 yılında yüksek teknoloji ürün ihracatı yıllık yüzde 13,2 artışla 5,25 trilyon yuana ulaşırken; yeni enerjili araçlar, lityum piller ve fotovoltaik ürünlerden oluşan “yeni üçlü” ihracatı 2020’ye kıyasla 3,5 kat artarak yaklaşık 1,3 trilyon yuan oldu. 2026’nın ilk üç çeyreğinde ekipman imalatı ihracat büyümesinin yaklaşık yüzde 90’ını sağlarken entegre devre ihracatı yüzde 99,1, elektrikli araç ihracatı ise yüzde 72,3 arttı. Canton Fuarı gibi platformların desteklediği bu süreçte yapay zeka, 5G, sınır ötesi e-ticaret ve denizaşırı depolar, Çinli işletmelerin geleneksel maliyet avantajından teknoloji, kalite ve yeşil dönüşüm odaklı yeni rekabet avantajlarına geçişini hızlandırıyor.
