21 Kasım 2024 tarihinde Brezilya’yı ziyaret eden Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Brezilya Devlet Başkanı Lula, iki ülke arasındaki ikili ilişkileri “Daha Adil Bir Dünya ve Daha Sürdürülebilir Bir Gezegeni Birlikte İnşa Etme” vizyonuyla bir Çin-Brezilya ortak kader topluluğu seviyesine yükselttiklerini açıkladı. Bu, 1974’te diplomatik ilişkilerin kurulmasından bu yana üçüncü kez gerçekleşen bir gelişme. İlk olarak 1993 yılında stratejik ortaklık seviyesine yükseltilen ilişkiler, 2012’de kapsamlı stratejik ortaklık seviyesine çıkarılmıştı.
Çin ve Brezilya Arasındaki Stratejik İşbirliği Derinleşiyor
İki ülkenin “Daha Adil Bir Dünya ve Daha Sürdürülebilir Bir Gezegeni Birlikte İnşa Etme” hedefi, 2013 yılında Şi Cinping tarafından ortaya konan “insanlığın ortak kader topluluğu” idealine daha büyük katkılar sunmayı amaçlıyor. Bu doğrultuda Çin ve Brezilya, siyasi ve ekonomik alanlardaki iş birliğini artıracak, kültürel değişimleri teşvik edecek ve karşılıklı anlayışı güçlendirecek. Çin ve Brezilya, diğer gelişmekte olan ülkelerle birlikte bu eğilimlere karşı siyasi mutabakatlarını güçlendirme gereksinimi duyuyor.
ABD, Çin’den ithal edilen ürünlere %10 ek gümrük vergisi uygulama kararı alırken, çelik ve alüminyum ithalatında da tarifeleri artıracağını duyurdu. Bu durum Brezilya’yı da doğrudan etkileyebilir. Çin ve Brezilya, bu tür korumacı politikalara karşı ekonomik işbirliklerini daha da geliştirmeye odaklanacak.
Çin-Brezilya Ekonomik İşbirliği Genişliyor
Brezilya’nın altyapı, imalat ve tarım sektörlerine yatırımları artırma ihtiyacı bulunuyor ve Çin, bu alanlardaki sermaye talebini karşılayabilir. Brezilya’nın verilerine göre, Çin’in ülkedeki toplam yatırımları halihazırda 70 milyar dolara yaklaştı. Bu tür kazan-kazan iş birlikleri somut sonuçlar veriyor. Örneğin, Brezilya’daki Belo Monte Yüksek Gerilim Doğrudan Akım (HVDC) İletim Projesi, ülkenin en büyük altyapı projelerinden biri olarak öne çıkıyor. 2014 yılında Çin Devlet Elektrik Şebekesi, Brezilyalı Eletrobras şirketiyle iş birliği yaparak projeyi üstlenirken, 2015’te ikinci aşama için Çinli şirket tek başına ihale kazandı. Bugün bu proje, Brezilya nüfusunun yaklaşık %10’una denk gelen 22 milyon kişiye fayda sağlıyor.
Çin-Brezilya İlişkilerinin Geleceği
Kapsamlı stratejik ortaklıktan “Daha Adil Bir Dünya ve Daha Sürdürülebilir Bir Gezegeni Birlikte İnşa Etme” ortak kader topluluğuna yükselen ikili ilişkiler, iki ülke arasında daha yüksek seviyede siyasi mutabakat sağlayacak, kazan-kazan temelli ekonomik işbirliklerini genişletecek ve karşılıklı anlayışı daha da derinleştirecektir.