Yapay zekâ (YZ) kaynaklı küresel elektrik talebinin yakın gelecekte hızlı bir artış eğilimi göstereceği, ardından ise ileri bilişim teknolojileri ve enerji tüketim verimliliğinin artmasıyla dengeleneceği öngörülüyor. Bu değerlendirme, Salı günü Pekin’de düzenlenen 2025 Küresel Enerji Enterkoneksiyon Konferansı’nda yayımlanan 2025 Küresel Elektrik Gelişimi ve Dönüşümü Raporunda yer aldı.
Rapor, konferansın organizatörü olan Küresel Enerji Enterkoneksiyon Gelişimi ve İşbirliği Organizasyonu (GEIDCO) tarafından hazırlandı.
Rapora göre, yapay zekâ uygulamaları küresel veri merkezlerinin elektrik tüketiminde ciddi bir artışa yol açtı. 2010’dan bu yana, hızlandırılmış bilişim sunucularının YZ görevlerini üstlenme kapasitesi, tüm sunucuların artış hızından dört kat daha hızlı büyüdü.
2024 yılında küresel veri merkezlerinin elektrik tüketimi yaklaşık 415 milyar kilovat-saate ulaştı. Bu rakam, küresel elektrik tüketiminin yaklaşık yüzde 1,5’ine denk geliyor ve 2005’e kıyasla dört kat artış anlamına geliyor. 2020-2024 yılları arasında hızlandırılmış bilişim sunucularının elektrik tüketimi yaklaşık 2,4 kat arttı ve yıllık ortalama yüzde 36 büyüme kaydetti.
Rapor, YZ kaynaklı elektrik tüketiminin üç faktörden etkilendiğini belirtiyor: yazılım algoritmaları, donanım ve veri merkezlerinin enerji verimliliği. Veri merkezlerinde YZ tabanlı enerji yönetim sistemleri, soğutma sistemlerinin enerji tüketimini azaltabiliyor. Günümüzde gelişmiş enerji yönetim sistemleri, soğutma için harcanan enerjiyi yaklaşık yüzde 15 oranında düşürebiliyor.
YZ uygulamalarının farklı alanlara yayılmasıyla birlikte, akıllı bilişimin genel amaçlı senaryolara ikame etkisi giderek öne çıkacak ve veri merkezlerinde elektrik tüketiminde temel alan haline gelecek. Bu nedenle YZ kaynaklı elektrik talebinin yakın dönemde hızlı ve doğrusal bir artış göstermesi bekleniyor.
Bununla birlikte, ileri bilişim teknolojilerindeki ilerleme ve enerji tüketim verimliliğindeki iyileşmeler sayesinde YZ’nin toplam elektrik talebinin logaritmik bir büyüme eğrisi izlemesi bekleniyor; yani ilk aşamada çok hızlı artacak, ardından yavaşlayarak zamanla dengelenecek.
Raporda, yapay zekânın bazı bölgelerde elektrik tüketiminde yeni bir büyüme unsuru haline geleceği ve enerji arzı üzerinde daha yüksek talepler doğuracağı; ancak küresel toplam elektrik tüketimi üzerindeki etkisinin sınırlı kalacağı ifade edildi.
Pazartesi günü başlayan ve Çarşamba günü sona erecek olan konferans, Birleşmiş Milletler dâhil olmak üzere 100’den fazla ülke ve uluslararası kuruluştan yaklaşık 1.000 katılımcıyı ağırlıyor.
GEIDCO, merkezi Pekin’de bulunan, küresel ölçekte sürdürülebilir enerji gelişimini teşvik etmeye adanmış kâr amacı gütmeyen uluslararası bir organizasyondur.